فلسفه خود – آگاهي هگل

 

در فلسفه مدرن غرب، خود – آگاهی اساساً متعلق به فلسفه هگل است و یا لااقل هگل به این ایده، مشهور شده است چرا که کسانی چون فویرباخ و فیخته پیش و بیش از هگل به اهمیت این امر پرداخته اند ولی از آنجا که صاحب فلسفه ای مدرن و سیستماتیک نبودند مورد بی مهری و بی توجهی واقع شدند. به هرحال امر خود آگاهی در اندیشه های مدرن غرب در رأس همه ایدئولوژیها و مکاتب انقلابی و مدرن قرار دارد و این امری به حق است. هگل خود – آگاهی را تنها راه تکامل معنوی و تعالی روح و قلمرو انتخاب و اختیار می داند و این امر را جایگزین مذهب می سازد و گویی که کشفی جدید نموده است. در حالیکه این مسئله در عرفان شرق و مخصوصاً عرفان اسلامی اساس و محور همه امور است و همانست که معرفت نفس نامیده شده و به زعم امام علی (ع) به عنوان سلطان این مکتب، شاهراه رستگاری است و به قول پیامبر اسلام (ره)، تنها راه دین داری و نجات در آخرالزمان می باشد. ولی خود – آگاهی در فلسفه هگل امری کاملا ً ذهنی و مربوط به آگاهی منطقی و علت – معلولی است که غایت این امر همانا آگاهی بر آگاهی می باشد که در ا ندیشه هگل مترادف با الوهیت و حضور روح است. در عرفان اسلامی نیز خودشناسی قلمرو خداشناسی است ولی خودشناسی ذهنی فقط یک مرحله و نخستین وادی از جریان معرفت نفس است که تماماً عرصه دوگانگی و فریب و ابطال و ابلیسیت نفس است و مرحله تکامل یافته ترش مربوط به آگاهی قلبی می باشد که وادی کشف و شهود و اشراق و الهام و وحی الهی است. مهمترین علت گرایش اندیشه های هگل به الحاد و ماتریالیزم در میان پیروانش غفلت از آگاهی قلبی و توحیدی است که جز به یاری یک امام یا پیر ممکن نمی آید.
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۳ ص ۲۰۳

آدم و حوا, آخرالزمان, اشراق, امامت, انسان کامل, امام زمان, ایدز, برزخ, بهشت, تناسخ, جهنم, حافظ, حلاج, حکمت, حکومت اسلامی, خداشناسی, خودکشی, دجال, دکتر علی شریعتی, زرتشت, شفاعت, صادق هدایت, طب اسلامی, ظهور امام زمان, عرفان, عرفان اسلامی, عرفان حلقه, علائم ظهور, عذاب, غیبت, فلسفه, فلسفه نماز, قیامت, کرامت, متافیزیک, معراج, مولانا, مولوی, مهدی موعود, نجات,  ابرانسان، ابن عربی، ادگار آلن پو، اسرار صلوة، اسلام شناسی، اگزیستانسیالیزم، امام شناسی، اوشو، بوبر، پدیده شناسی، تأویل قرآن، تشیع، تئوسوفی، حقیقت محمدی، حکمت الاشراق، خاتمیت، خلق جدید، خودشناسی، رجعت حسینی، روزبهان بقلی، زایش عرفانی، سیر و سلوک عرفانی، شناخت شناسی، شیطان شناسی، علم توحید، عشق عرفانی، عرفان درمانی، علی شناسی، عرفان شیعی، فاطمه شناسی، فلسفه ازدواج و زناشوئی، فلسفه بیماری، فلسفه عشق، فلسفه سینما، فلسفه دین، فلسفه زندگی،  فلسفه طلاق، فلسفه ظهور، فلسفه گناه، فلسفه مرگ، فلسفه ملاصدرا، فمینیزم، کریشنامورتی، لقاءالله، ماورای طبیعت، معرفت نفس، منجی موعود، منجی آخرالزمان، ناجی موعود، ناجی آخرالزمان، نیچه، ولایت وجودی، وحدت وجود، وجه الله،  یاسپرس، هرمنوتیک  هایدگر

آخرالزمان, امام شناسی, خداشناسی, خودشناسی, عرفان, عرفان اسلامی, فلسفه, معرفت نفس, نجات