لقاءالله

روانشناسی لقاءالله
در قرآن کریم می خوانیم که در پایان جهان و روز قیامت کبری آنگاه که خداوند نقاب از چهره براندازد کافران می گویند که ای کاش هرگز آفریده نشده و خاک می بودیم. و آنگاه خود را با صورت در آتش دوزخ سرنگون می کنند. آیا براستی هرگز درباره این واقعه اندیشیده اید.
آیا کافران یعنی منکران و جود خدا و قیامت کبری و لقاءالله چرا چنین می گویند و چرا با «صورت» خود را در آتش می افکنند واز خود انتقام می ستانند. آیا در دیدار جمال پروردگار چه می بینند؟
به نظر ما طبق صدها حکمت و حدیث از علی(ع) که قیامت خود را برپا کرده بود و خداوند را دیدار می نمود آن جمال یگانه که در پایان جهان بر کل بشریت آشکار می شود برای هر کسی همان جمال ذات خودش می باشد. طبق این سخن که «خودشناسی خداشناسی است و خداوند همان خود خود هر کسی می باشد»۰
روانشناسی واقعه لقاءالله در قرآن فقط در این صورت قابل فهم است و لاغیر. از اینکه کافران می بینند که منکبر و خصم خود بوده اند. هر کسی جمال خود را در جمال خدا دیدار می کند. همانطور که خداوند در خلقت ازلی از صورت خود به آدم صورت بخشید و از روح خود در آدم دمید و از علم خود به انسان علم داد و او را جانشین خود در جهان ساخت.
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۳ ص ۱۱۰

فلسفه تاریخ

«تاريخ» به لحاظ لغت از ريشه «رخ» می باشد و تاريخ در اصل همان تا – رخ است ت يعنی تا آنگاه که رخ آشکار شود: رخ خالق! و لذا پايان تاريخ يعنی قيامت آن روزی است که خلق خدا رو در روی جمال پروردگار قرار می گيرند و لقاءالله واقع می شود. در واقع تاريخ يعنی تا ديدار خدا. و اين عمر زمانی است که به طول می انجامد. فلسفه تاريخ همان ديدار به قيامت است.
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۵ ص ۲۸

غریب در خانه و تنها در جامعه (فلسفه تنهائی)

کل جريان تاريخ تمدن بشری (گردهمائی) به لحاظ روانشناسی معلول گريز بشر از تنهائی بوده است. و هر چه که اين تجمعات بيشتر شده احساس تنهائی هم شديدتر شده و متقابلًا تلاش برای تجمعات متراکم تر و شهرهای بزرگتر بيشتر شده است و تنهائی هم عميق تر. گريز بشر از تنهائی همانا گريز او از باطن خويشتن و دل و ذات خويش بعنوان مقرّ حق و خانه خداست. بشر در جنگ و گريز و رفت و آمد بين خود و ديگران (فرد و جامعه) در واقع از خدا بسوی خدا می گريخته است و از او هيچ مفری نداشته است. ديالکتيک فرد– جامعه کل موتور محرکه تاريخ جوامع بشری می باشد. بشر هم در خود و خانه خود تنهاست و هم در ميان مردم. و آخرالزمان عرصه پيدايش جمع تنهايان است و همه پديده های اين دوران برخاسته از اين معناست. پديده ای بنام عشق نيز حاصل گريز ذاتی انسان از تنهائی و پناه بردن به غير و فنای در غير است. و آخرالزمان به لحاظی قلمرو شکست جهانی عشق است و عرصه کشف خدا در خويشتن است و عشق با او. و در اين عشق با خدا در خويش همان واقعه ظهور جهانی ناجی و سپس قيامت کبری فراهم می آيتد. و کل تاريخ بشر زمينه واقعه لقاءالله است و بدينگونه کل فلسفه تاريخ سير از خود تا ديدار با رُخ خدا می باشد: تارُخ!
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۵ ص ۶۴

آدم و حوا, حکمت, خداشناسی, عرفان, لقاءالله