بایگانی برای ‘فلسفه ملاصدرا’

فلسفه صفر

صفر یا نقطه (.) طبق تعریف علم حساب و هندسه اقلیدسی چیزی را گویند که مطلقاً وجود ندارد. در واقع این نقطه ای که روی صفحه کاغذ می گذاریم نماد عدم است. ولی همین علامت و معنای نهفته در آن، ذات علم و دانش است که تمدن مدرن بر آن بنا شده است، همانطور که برای نخستین بار در نزد فلاسفه و ریاضی دانان قرون قبل از میلاد مسیح در یونان تعریف شد و علم حساب و هندسه را پدید آورد، همانطور که تا به امروز تحت عنوان نظریات اقلیدسی و فیثاغورث و بطلمیوس از بنیاد های ذاتی ریاضیات به عنوان مادر علوم و فنون محسوب می شود. بدین طریق می بینیم که کلّ تمدن بشری در جهان مولود عدم (.) است. یعنی مولود علامتی است که بیانگر نیستی می باشد. یعنی هستی این تمدن بر عدم استوار است، همانطور که کلّ عالم هستی و کائنات نیز طبق باور دین به اراده خداوند و از عدم آفریده شده است، بشر هم به پیروی از خداوند، مخلوق خاص خودش یعنی علوم و فنون و صنایع و کلّ این مدنیت را از عدم آفریده است. این فقط علوم و فنون بشری نیستند که مخلوق صفر می باشند بلکه نخستین فلسفه ای هم که در مهد فلسفه یعنی یونان باستان رخ نمود فلسفه اتومیزم بود که کسانی چون طالس و هراکلیت بانی آن بودند و جهان هستی را متشکل از ذراتی بی نهایت کوچک می دانستند که مترادف با عدم است. همانطور که امروزه در فیزیک ذرات بنیادین هم نهایتاً ذرات تشکیل دهنده پروتون یعنی هسته اتم، ذراتی به نام ضدّ ماده هستند که همان عدم است. بنابراین اندیشه های فلسفی تمدن مدرن جهان که یونانی است نیز بر عدم استوار است. و نیز می دانیم که نخستین دستگاه جامعی که در یونان باستان پدید آمد از آن جورجیاس حکیم بود که نیهیلیزم نامیده
می شود که مکتب اصالت نیستی می باشد که اصلً برای کلّ جهان هستی، ذاتی جز نیستی قائل نیست و هستی را توهم می داند. بنابراین باید گفت که کلّ تاریخ تمدن معاصر جهان که تماماً غربی – یونانی است چیزی جز تاریخ نقطه و تمدن صفر نیست و دارای بنیادی جز عدم و نابودی نمی باشد و به همین دلیل است که غایت و کمالش در عصر آخرالزمان که شاهدش هستیم نیز همه چیز محکوم به ابطال و خود – براندازی و پوچی و نابودی است، حتی ارزشهای اجتماعی و اخلاقی و فلسفی و سیاسی حاصل از این تمدن. به همین دلیل هم فلسفه حاکم بر قرن بیستم اروپا و جهان هم نیهیلیزم است که کسی چون نیچه پیامبرش محسوب می شود. به قول مولانا: ذات نایافته از هستی بخش، کی تواند که شود هستی بخش. کامل ترین و آخرین فلسفه منطق و ریاضیات هم در نظریه ای معروف به «برهاان گودل» به نتیجه ای مشابه رسیده است. :هر گزاره منطقی به همان میزان که درست است، نادرست است! بنابراین شاهدیم که در پایان قرن بیستم میلادی، کلّ ارکان و میوه های این تمدن صفر، به پوچی و عبث و ابطال رسیده است تا آنجا که بزرگترین نابغه تاریخ جدید جهان یعنی انیشتن در اواخر عمرش در علمی بودن علوم اروپا تردید نمود و لذا متهم به جنون گردید. همانطور که ریشه اندیش ترین فیلسوف قرن بیسام جهان یعنی هایدگر هم پایان فلسفه را اعلان نمود و فلسفه و مورخین بزرگی چون اشپنگلر و توین بی هم افول تمدن غرب را نشان دادند. و نیچه نیز تاریخ آینده را تاریخ حاکمیت پوچی پیش بینی نمود و عوارض جهانی همه این پیشگوئیها را امروزه شاهدیم. همه چیز از صفر و نقطه آغاز شده و با یک انفجار عظیم جهانی در قلب یک ذرۀ پوزیترونی (ضدّ ماده) به صورت یک بمب، کلّ این تمدن صفر و نقطه را نابود می سازد. و ا ین انفجار صفر است: انفجار نابودی! و آنگاه وجود حقیقی رخ می نماید: ناجی!
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۴ ص۶۵

آخرالزمان عرفان فلسفه فلسفه ملاصدرا هایدگر

فلسفه ملاصدرا

چرا اصلا چیزی وجود دارد؟
اين سئوالی است که هر کودکی تمام سالیان دوران قبل از بلوغش را مستمراً به آن مشغول و مسئول است.
اين سئوال يکبار دگر در دوران کهولت و آستانه مرگ به سراغ برخی انسانها می آيد. و نیز اينکه اين سئوال،
اساس همه مسائل حکیمان و عارفان بزرگ تاريخ بوده است که وجود را مورد سئوال قرار می دهد: چرا اصلا
چیزی هست به جای اينکه نباشد؟
اين سئوال در طی قرون و اعصار حتّی از انديشه فلاسفه هم پاک شده بود تا اينکه مارتین هايدگر آلمانی يکبار دگر در قرن بیستم آنرا به میان آورد و اساس فلسفه خود قرار داد و منشأ مهمترين نهضت فلسفی عصر جديد گرديد که به اگزيستانسیالیزم موسوم است: وجودگرائی!
وجود چیست؟ پاسخ اينست: وجود است! و چند هزار سال است که پاسخی ديگر پديد نیامده است و همچون سئوال موسی (ع) از خداوند است که می پرسد : «تو کیستی» که پاسخ می شنود: منم آنکه هستم! يعنی من وجود هستم.
از منظر معرفت دينی، وجود همان خداست. اين امر در فلسفه ملاصدرا اساس قرار گرفته است و او نیز وجود را همان خداوند می داند و لذا نخستین فیلسوف اگزيستانسیالیست مذهبی تلقی می شود که مقدّم بر هايدگر است
و امّا برخی از حکیمان يونان باستان مثل جورجیاس و يا فلوطین که بعد از او آمده است، وجود را صورت عدم می دانند و بدينگونه اساس فلسفه و حکمت توحیدی را بنا نهاده اند و يگانگی را به منطق آورده و بود و نبود را يکی دانسته اند. يگانه دانستن وجود و عدم در قلمرو ارزشها منجر به يگاانگی خیر و شر می شود. ولی يگانگی درعرصه استنباط عامیانه و غیرحکیمانه، مولّد تساوی گری بوده که عین ابطال و عبث و کفر و فساد انديشه و اخلاق است. راز اين امر هزاران بار باريکتر از مو می باشد و آن تشخیص بین يگانگی و مساوات می باشد چرا که يگانگی ربطی به مساوات ندارد. يگانگی، امری وجودی است ولی مساوات مربوط به قلمرو ماهیت و صفات می باشد که نهايتا به عالم صور می رسد و در عالم صفات و صور مطلقا دو چیز مساوی وجود ندارد .
مساوی پنداشتن يگانگی مولّد منطق رياضی و کلّ علوم و فنون است. اين بزرگترين سوء تفاهم تاريخ انديشه
موجب پیدايش دانش و تکنولوژی و مدرنیزم شده است، همانطور که علامت = به مثابه قلب رياضیات است
امروزه تبديل به آرمان اخلاقی و اجتماعی بشر شده است و در شعار مساوات و عدالت و برابريها خودنمائی
می کند و مولّد همه فتنه های عصر جدید است که به مالیخولیای مساوی سازی هرچیزی با هر چیز ديگری

Read the rest of this entry »

دسته‌بندی نشده عرفان فلسفه فلسفه ملاصدرا معرفت شناسی وحدت وجود

مولانا

قرآن فارسی و اسلام ایرانی

هيچ دين و آئين برحق و الهی در هيچ قومی راه نيافت الا اينکه کتاب آسمانی آن دين و پيامبر بر قلوب برخی از حق پرستان و مؤمنان آن قوم نازل شد و به زبان و منطق و عقل و احساس همان قوم جاری شد. يعنی هرگز دين اسلام و معارف قرآنی مستقيماً از خود پيامبر و قرآن به ايرانيان نرسيد الا اينکه موجب تقليد و اکراه و نفاق شد. بلکه نور اسلام و حکمتهای قرآن و وحی محمدی از دل سلمان فارسی نازل شد و در آن کارگاه تبدیل به فرهنگ و احساس ايرانی و فارسی شد و به ايرانيان رسيد. از دل محمد (ص) بر دل سلمان و از دل سلمان بر قلوب ايرانيان. آن اسلامی که مستقيماً از اعراب به ايران رسيد در واقع به ايرانيان به زور تحمیل شد که اسلام امثال غزنويان و سلاجقه و صفوی را پديد آورد که دشمن جان و ناموس و شرف ايرانيان بودند که اسلام بنی عباسی بود و نه اسلام محمد و علی. خداوند با هر قومی با زبان همان قوم سخن می گويد.
عرفای ايرانی محل نزول قرآن فارسی بر قوم ايرانی بوده اند. همانطور که آن نور از دل سلمان به شمس
تبريزی نازل شد و از شمس بر مولانا جاری شد و در مولانا منجر به انفجار مثنوی و غزليات گرديد و بمدت
حدود هفت قرن نور هدايت ايرانيان بوده است. و بيهوده نيست که سلطان فقه شيعی در ايران يعنی شيخ بهائی کتاب مثنوی را قرآن فارسی می نامد و اين يک توصيف هنری و ادبی و ذوقی نيست بلکه عين واقعه است.
بنابراين هرگز ايرانيان مستقيماً از طريق قرآن عربی نور اسلام را دريافت نکرده اند الا اينکه دچار سرگشتگی
و نفاق شده اند. نور ناب حکمت علوی و وحی محمدی از درب وجود کسانی چون سلمان و مولانا و حافظ و
عطار و بابا طاهر بر ايرانيان تابيده است نه مترجمين قرآن و حديث و معلمين ادبيات عرب و تعاليم قرآنی و

Read the rest of this entry »

ابن عربی اسلام شناسی تأویل قرآن تشیع حافظ حقیقت محمدی حکمت حکمت الاشراق دکتر علی شریعتی عرفان عرفان اسلامی علی شناسی فلسفه فلسفه ملاصدرا مولانا مولوی

وجه الله

فلسفه لا اله الا الله
کلّ تاریخ اندیشه فلسفی بشر چیزی جز فلسفه لا اله الا الله نبوده است.
هر فلسفه ای یا مشائی است و یا اشراقی . یعنی یا لا الهی است و یا الا اللهی.
یعنی یا فلسفۀ باید و نبایدی است یا فلسفه تسلیم و رضا. یعنی یا فلسفه آرمانشهری است و یا فلسفه هستی. والبته برخی از فلسفه ها نیز بینابینی و یا التقاطی هستند. و کلّ سیر تاریخ فلسفه به لحاظ تکامل حرکت از لا اله بسوی الا الله می باشد. فلسفۀ ارسطو– افلاطونی و کتاب «جمهوری» یکی از نخستین و معروفترین فلسفه لا الهی است و فلسفه اگزیستانسیالیزم (هستی گرائی) و شخص هایدگر هم آخرین فلسفۀ مشهور الا اللهی است.
فلسفه های قلمرو لا اله اساسا ایدئولوژیهای اجتماعی و مدینه های فاضله و انقلابات را بهمراه دارند که غایت این فلسفه در مارکسیزم خودنمائی کرد. که از بطن مارکسیزم هم اگزیستانسیالیزم آغاز شد که فلسفه درون گرائی و خردگرائی و هستی گرائی می باشد که همسایه عرفان است و زمینۀ فلسفی عرفان محسوب می شود. در فلسفه اسلامی هم که شعبه ای از فلسفۀ یونانی می باشد از فارابی تا ملاصدرا شاهد همین سیر می باشیم. هر فیلسوف کاملی نیز شاهد این سیر از لا اله تا الا الله می باشد. زیرا هر فلسفه ای از نفی واقعیت در جستجوی حقیقت آغاز می شود و به تصدیق واقعیت می انجامد زیرا حقیقت را عین واقعیت می یابد. فلسفه الا اللهی در واقع همان فلسفه دین خالص است و در قلمرو تاریخ فلسفه آخرالزمان است که عرصه پایان فلسفه های آرمانشاهری می باشد. و اینست که فلسفه وجود (اگزیستانس) آخرین فلسفه است و مابعدش عرفان که قلمرو رویاروئی حقیقت در عین واقعیت می باشد. و این فلسفه توحید می باشد.
کلّ تاریخ از منظر فلسفه همان فلسفۀ لا اله الا الله می باشد و تاریخ لا اله الا الله
۲ ص ۳۳

اسلام شناسی اگزیستانسیالیزم انسان کامل تأویل قرآن حکمت الاشراق عرفان عرفان اسلامی فلسفه فلسفه دین فلسفه ملاصدرا منجی آخرالزمان وجه الله

فلسفه ملاصدرا

اگزیستانسیالیزم و عرفان
اگزيستانسیالیزم آخرين فلسفه عصر جديد اروپاست و اصولا آخرين دستگاه و فکر فلسفی در جهان فلسفه در طول تاريخ است همانطور که آخرين فلسفه در جهان اسلام نیز فلسفه وجود از ملاصدرا می باشد و لذا حتی اروپائیان هم ملاصدرا را بانی تاريخی اگزيستانسیالیزم (فلسفه وجود) می خوانند که حدود چهار قرن قبل از هايدگر اين مکتب را بنا نهاده است و حتی برخی هايدگر و هوسرل را احیاگر و مقلد فلسفه ملاصدرا می دانند.
فلسفه وجود درغرب از مکتب پديده شناسی هوسرل آغاز شد که در جستجوی معنای محض و واحد پديده های عالم بود و اين يک نگرش کاملا عرفانی و توحیدی است.
اگزيستانسیالیزم به ياری منطق کاهشی (سلبی) پديده ها را بر آستانه عدم کشانید و از آنجا مدعی شد که جز بواسطه يک واقعه عروج معنوی نمی توان به وجود محض رسید و اين عروج فلسفی را «ترانسدانس» نامید که به لحاظ لغت مترادف کشف و شهود عرفانی است. بنابراين فلسفه وجود در غرب به نیستی جهان رسید و لذا بطور طبیعی آنانکه به ترانسدانس اعتقادی نداشتند بانی فلسفه نیهیلیزم (نیست انگاری) شدند که در قلمرو ارزشها همان مکتب اصالت پوچی است. این پوچی نیز در عرفان اسلامی همان برزخ است. لذا فلسفه اگزيستانسیالیزم با اينکه به لحاظ اعتقادی یک فلسفه بی خدا و لامذهب است عملا بر آستانه توحید رسید و
اينست که اين فلسفه را شرقی ها و مخصوصاً متفکران اسلامی بیشتر درک می کنند تا خود اروپائیان. و بلکه درغرب اين فلسفه عموماً مطرود و متهم است همینطور فلاسفه این مکتب مثل هوسرل، هايدگر، ياسپرس، مارسل، بوبر، تیلیخ و پونتی. اين فلاسفه که گل سرسبد فرزانگی تمدن مدرن اروپا می باشند از چشم فلسفه های امپريالیستی غرب متهم به انحطاط و واپس گرائی و بنیاد گرائی و عداوت با تمدن غرب شده اند و نیز متهم به فاشیزم و حتی تروريزم فلسفی. و جالب اينکه کسانی چون آقای عبدالکريم سیروش هم با اين اتهامات همنوا شده است و بر طبل سرمايه داری فلسفی می کوبد. در جهان اسلام نخستین کسانی که معنای حقیقی و سمت عرفانی و اسلامی اگزيستانسیالیزم اروپا را درک کردند علامه اقبال و دکتر شريعتی بودند که در جهان اسلام متهم به التقاط و ارتداد شدند.
از منظر معرفت اسلامی و مخصوصاً علوی فلسفه اگزيستانسیالیزم، راديکالترين فلسفه ها محسوب نمی شوند و بنظر ما فلسفه ای ريشه ای تر و توحیدی تر و نیز انسانی تر و عرفانی تر از آن فلسفه اصالت معرفت است نه وجود. حتی ملاصدرا هم خداوند را همان وجود محض می داند درحالیکه در حکمت علوی خداوند حتی برتر از وجود است و بلکه نور معرفت است که وجود به مثابه معلول این نور است. در میان فلاسفه اگزيستانسیالیست اروپا تنها کسی که به معنای نور وجود نزديک شده «گابريل مارسل» فرانسوی است که اين معنا را مترادف عشق نیز دانسته است و اين نگرش نزديکترين حد به عرفان اسلامی می باشد. برای آشنائی بیشتر با اين مکتیب شما را دعوت می کنیم به ترجمه رساله هائی از بانیان اين فلسفه که توسط اينجانب بزودی عرضه می شود.
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۶ ص ۴۲

ادگار آلن پو اسلام شناسی اشراق اگزیستانسیالیزم حکمت حکمت الاشراق عرفان اسلامی فلسفه فلسفه دین فلسفه ملاصدرا هایدگر یاسپرس