بایگانی برای ‘پدیده شناسی’

پدیده شناسی قرآنی

«پدیده شناسی قرآنی» یکی از همان رشته های علمی – عرفانی است که در جهان اسلام و در میان متفکّرین اسلامی بغایت، جایش خالیست و دالّ بر یک غفلت کبیر در میان مسلمانان و دین پژوهان ماست. پدیده شناسی قرآنی به زبان ساده به این معناست که برای فهم دینی و اسلامی هر پدیده ای در جهان مدرن به قرآن رجوع کنیم و حقیقت و دلیل و معنای قرآنی آنرا درک نمائیم. این اساس تدوین ایدئولوژی اسلامی است که کلنگ افتتاح آنرا دکتر شریعتی بر زمین کوبید ولی این کلنگ تا به امروز بر زمین مانده است.
پدیده شناسی قرآنی بمعنای قرآنی دیدن جهان مدرن است. این نگرش می تواند اصلا اساس نوع کاملا جدید از تفسیر قرآن باشد. ما تمام عمرمان را به تنهائی مشغول این مهم بوده ایم که در این نشریه شاهد گوشه هائی از این جهاد فکری می باشید.
این نوع تفسیرِ قرآن را ما «تأخیر قرآن» نامیده ایم که در نقطه مقابل تأویل قرآن قرار دارد. تأویل به معنای یافتن اوّلیت و منشأ و بداعت آیات قرآنی که در نزد امامان ما به وفور گزارش شده و بخش هائی از آن بما رسیده است. ولی تأخیر آیات قرآنی بمعنای یافتن تعیّن آیات در جهان معاصر و در آخرالزمان است. «تاخیر قرآن» در قاموس دکتر شریعتی به «تعیّن قرآن» آمده است که آنهم بیانی محسوس و درست است . ولی تأخیر آیات قرآنی پدیده ای مربوط به آخرالزمان است که بسیاری از اسرار قرآنی را عیان می کند و بما نشان می دهد.
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۲ ص ۲۳۶

اسلام شناسی پدیده شناسی تأویل قرآن تشیع حقیقت محمدی حکمت دکتر علی شریعتی عرفان اسلامی معرفت شناسی منجی آخرالزمان هرمنوتیک

خداشناسی

“زن”
بزرگترین امتحان الهي برای مرد
بزرگترین ابتلا و امتحان خدا برای هر مردی همسر کافر و نا موافق و ابله است که محبت را چاپلوسی می
داند و صداقت را وقاحت می پندارد و گذشت را بزدلی و حق حساب می نامد و وظیفه را ایثار می یابد و
تعهد را خفت و خواری می فهمد و حرمت را رشوه.
این نوع انسانها را به قول قرآن گویی که دلی نیست زیرا دل آدمی کانون شعور و ادراک است.
چنین همسری همچون خاری در چشم و استخوانی در گلو و میخچه ای در پا و غده ای در مغز و موئی در
دماغ و دریچه مسدودی در قلب است. نه می ماند و نه می رود نه هست و نه نیست . نه دوست است و نه
حتی دشمن.
خداوند این نوع زنان را برای مهربانترین مردان قرار می دهد تا مهرشان را به کمال برساند که همان
قهاریت عادلانه است که چنین زنانی را هم بالاخره بیدار و صاحب دل می سازد.
و لذا چنین زنانی همچون عایشه نصیب رحمه للعالمین و یا همچون جعده نصیب امام حسن می شود که
صورتی از رحمت جدش بود و یا نصیب حکیمانی چون سقراط و شیخ خرقانی می شود که می گفت: هرچه
از کرامت الهی دارم از صبرم بر این عفریته کسب نموده ام.
صبر بر همسر در همه حال به مثابه عمیق ترین و کاملترین امتحان خدا و قلمرو اشد تجربه و خود آزمایی
و انسان شناسی و کسب معرفت است که نهایتاً به خدا شناسی می انجامد.
صبر بر همسر صبر بر نیمه پنهان خویشتن است و صبر بر حق است البته تا آنجا که موجب تباهی ایمان
و عقل و عصمت نگردد. هییچکس بر چنین صبری زیان ندیده است. و بدانیم که مقام صبر در قاموس
قرآن به مثابه کمال ایمان است (سوره عصر). و این را نیز بدانیم که خداوند می فرماید که: از جنس
نفس هر کسی برایش همسری قرار می دهد. پس صبر بر همسر صبر و تحمل بر خویشتن است و قلمرو
اشد خود شناسی و خدا شناسی.
و این را نیز بدانیم که زن را عموماً دلی نیست و به همین دلیل همواره مرد است که عاشق است. و عشق
زن چیزی جز عشق به عشق مرد و به خودش نیست. فقط زنان مخلص و عارفه هستند که صاحب دلند که
تحت ولایت مردی مخلص به توبه ای نصوح رسیده اند.
و کلام آخر اینکه زن خود به مثابه دل مرد است و لذا مرد عاشق بر دل خویشتن است که هر گاه حقوقش
را ادا نمود رستگار است و این رستگاری همانا گذشتن از دل خویش است در غایت گذشت: دل کندن از
خویشتن خویش. اینست کمال!
دائرةالمعارف عرفانی جلد ۱ ص ۱۸

آفرینش جدید عرفانی اسلام شناسی انسان کامل پدیده شناسی تأویل قرآن حکمت خداشناسی شفاعت عرفان عرفان اسلامی فلسفه عشق کرامت معرفت نفس نجات